Spinner of Dreams – over de film Inception

De mythische Ariadne – Spinner of Dreams – creëert een labyrint van dromen waarin je onherroepelijk verdwaalt, zoveel opties, zoveel richtingen. Maar wat gebeurt er daarná met je ? De nieuwste film van Christopher Nolan is al direct na het uitkomen een enorm succes. De film is razend origineel en hij is spectaculair om te zien, ik zal daar verder dus niet nóg eens over schrijven. Dit is een film die móet je bekijken, meerdere keren als het je lukt. Het is ook een film waarover je achteraf heerlijk kunt nadenken zodra je het labyrint weer achter je gelaten hebt. Ik noem hier tien onderwerpen die mij onmiddellijk opvielen bij het kijken.

LEES NIET VERDER. Dit artikel bevat veel spoilers en is alleen interessant wanneer je achteraf wilt nadenken over wat je nu eigenlijk gezien hebt.

Mystic River

Drie jongetjes spelen op straat. Een auto stopt en een man die zich voordoet als een politieagent neemt één van hen mee. Zo’n dertig jaar later komen de mannen elkaar weer tegen. Dave, de ontvoerde jongen, draagt zijn verleden met zich mee en komt er niet van los. Jimmy is een gewelddadige crimineel en Sean is politie-inspecteur. Op een dag komt Dave ‘s nachts laat thuis, hij zit onder het bloed. Dezelfde nacht blijkt de 19-jarige dochter van Jimmy gruwelijk vermoord te zijn. Voor de vrouw van Dave lijkt de zaak duidelijk en ook de politie richt zich op de verwarde Dave met zijn vage verhaal. Maar ligt het wel zo duidelijk ?

We bury our sins and we wash them clean

Viskningar och rop – Cries and Whispers

Rond 1972 begon Ingmar Bergman terug te keren naar zijn eerdere thema’s rond geloof en psychologie. Zelf beschouwde hij “Cries and Whispers” als een van zijn beste films. Agnes lijdt aan kanker en is stervende. Haar twee zusters Maria en Karin komen bij haar op het ouderlijk landgoed om haar te ondersteunen. Maar de onderlinge verhoudingen zijn slecht, zo slecht dat Agnes na haar dood terugkeert om te vragen om liefde en respect.

Brendan and the Secret of Kells

Wat beweegt je ? Angst voor wat er allemaal mis kan gaan of het verlangen naar schoonheid en perfectie ? Brendan and the Secret of Kells brengt in een prachtig gestileerde vorm deze overweging tot leven. De jonge monnik Brendan is een begaafd illustrator en lijkt als enige in staat het “Boek van Iona” te voltooien. Maar de Vikingen staan voor de poort. Een Ierse tekenfilm met thematiek à la J.R.R.Tolkien en C.S.Lewis. “Brendan” is genomineerd voor een Oscar in de categorie Animatiefilm.

A Single Man

George Falconer (Colin Firth) woont al 16 jaar samen met zijn vriend Jim. Zijn leven ligt aan scherven wanneer Jim verongelukt in een auto-crash. Het is 1962, kort na de Cuba-crisis, een tijd waarin het voor iemand met een homoseksuele relatie nog niet zo eenvoudig is om zijn verdriet te uiten. George is zelfs niet welkom bij de begrafenis, want die is “alleen voor familie”. Een verhaal over grote liefde en kleine gebeurtenissen die het leven zin geven. De eerste film van mode-ontwerper Tom Ford is op dit moment genomineerd voor een Oscar.

Tystnaden – De Grote Stilte

Tystnaden is het laatste deel uit de trilogie “God’s Zwijgen” van Ingmar Bergman. Zelf heeft hij in meerdere interviews benadrukt dat hij met deze film uit 1963 een einde wil maken aan de zoektocht naar God, een thema dat domineert in zijn films sinds Het Zevende Zegel. Als thema komt God dan ook niet meer voor, maar ook alle intermenselijke relaties ontbreken in deze film. Het verhaal speelt zich af in een stad waarin men een onbekende taal spreekt. In de schaarse dialogen wordt weinig gezegd. Tel daarbij op dat de film nogal omstreden is om zijn openlijke seksualiteit en bijna pornografische beelden en je begrijpt dat het om een confronterende film gaat. Toch vormt de film een essentiële laatste schakel in het proces dat “Godsverduistering” heet en daarmee is hij illustratief voor een mensvisie die heeft bijgedragen aan de vervreemding van het “zelf” in later dagen.

Nattvardgästerna – Avondmaalsgasten

Wanneer dominee Tomas Ericsson (Gunnar Björnstrand) het avondmaal bedient bevindt zich onder de gelovigen de visser Jonas Persson (Max von Sydow). Jonas is depressief en wil zelfmoord plegen omdat hij gelooft dat de wereld ten onder zal gaan. Zijn vrouw smeekt Tomas met hem te praten. Na de dienst komt het tot een gesprek maar Tomas moet bekennen dat hij geen troost kan bieden, hij gelooft niet meer in het bestaan van God. Op de terugweg naar huis schiet Jonas zich een kogel door het hoofd. Tomas moet het gaan vertellen aan zijn vrouw. De film bevat indringende dialogen tussen Tomas en zijn minnares Märta Lundberg, de dorpsonderwijzeres. Ook zij gelooft niet in God maar in tegenstelling tot Tomas ziet zij overal sporen van zijn bestaan. Zij zoekt antwoorden maar Tomas kan haar die niet geven. Avondmaalsgasten uit 1963 is de tweede film uit de trilogie van Ingmar Bergman over het thema “God’s Zwijgen”.

21 Grams

Drie mensen raken op een ingewikkelde manier betrokken bij elkaars leven. Elk van de drie maakt een traumatische gebeurtenis mee waardoor ze op zoek gaan naar zichzelf en naar de zin van hun leven. Wiskundeleraar Paul heeft een hartafwijking en kan alleen verder leven wanneer hij een transplantatie krijgt. Christina raakt in één klap haar man en haar twee dochtertjes kwijt bij een tragisch auto-ongeluk. En de kleine crimineel Jack Jordan slaagt er niet in zijn leven op de rails te krijgen. Hij voelt zich door iedereen in de steek gelaten, ook door God.

21 Gram wordt ook wel als het gewicht van de “ziel” aangeduid. Iemand heeft ooit ontdekt dat op het moment van overlijden het gewicht van het lichaam met 21 gram afneemt. 21 Grams is een intrigerende film vol met vragen over de zin van het leven, over pijn, lijden en schuld maar ook zonder goedkope oplossingen. Aan het eind is het hoogst bereikbare een bepaalde mate van acceptatie, maar dat werkt voor de één weer heel anders dan voor een ander.

Nietzsche

Dr. Frank de Graaff heeft tussen 1956 en 1979 een aantal boeken geschreven over de westerse cultuur. Een van zijn meest bekende boeken is het boek “Nietzsche” (1979). Hoewel de filosoof ook in zijn andere boeken veel voorkomt is dit toch het boek waarin hij diep ingaat op de persoon, de filosofie en de bedoelingen van Nietzsche. Daarbij valt op dat De Graaff een nogal afwijkende visie heeft. Hij ziet Nietzsche als een van de weinigen, zo niet de enige die gepeild heeft wat de betekenis is van de dood van God voor de Westerse cultuur. De Graaff ziet Nietzsche daarbij als een gelovige die diep geleden heeft onder deze zaak. In zijn grote visioen heeft Nietzsche een voorsmaak gezien van de werkelijkheid achter de geschiedenis van de verzoening. Zijn grote visioen is hem zelf niet helemaal duidelijk geworden maar hij zag de eenheid van de Gekruisigde en de Opgestane, Jezus en Dionysius. Een normaal mens kan dit niet zien en het gezicht heeft Nietzsche dan ook tot waanzin gebracht, als kiest De Graaff voor de optie dat Nietzsche hier zelf voor gekozen heeft (verschillende vrienden van Nietzsche hebben dit ook geopperd).

The Constant Gardner

Weggooi medicijnen voor weggooi mensen. Zo karakteriseert een van de grote bazen van een farmaceutische bedrijf de praktijk om nieuwe medicijnen in Afrika uit te proberen. Iemand heeft eens gezegd dat de farmaceutische industrie nog erger is dan de wapenindustrie. Als je “Lord of War” gezien hebt kun je dit bijna niet geloven, maar na deze film kun je begrijpen dat dit het geval zou kunnen zijn.

Tessa Quayle is getrouwd met de Britse diplomaat Justin Quayle. Ze wonen in Kenia. Tessa is sterk maatschappelijk betrokken en bezig met de hulpverlening aan de arme bevolking. Samen met een collega, maar zonder medeweten van Justin, ontdekt ze dat een farmaceutisch bedrijf medicijnen tegen TBC uittest op mensen. Deze medicijnen hebben ernstige bijwerkingen en kunnen de dood veroorzaken. In ruil voor het nemen van de medicijnen krijgen de mensen echter andere hulp. Deze ontdekking kost haar het leven. Wanneer ze onderweg gaat naar een afgelegen plaats om daar nader onderzoek te gaan doen wordt ze vermoord. De film gaat over de zoektocht van Justin naar de waarheid.