De Bovenbazen

Op een tot nu toe geheim gehouden lokatie in de Nederlandse Polder wordt een groepje top-bankiers getraind in ethisch handelen. Verplichte literatuur in het curriculum is vanzelfsprekend het boekje “De Bovenbazen”. Gelukkig kunnen ook de onvermogende maar oplettende lezertjes veel wijze lessen uit het verhaal leren. Bovendien illustreerde Marten Toonder in 1963 op profetische wijze zowat alle stellingen van Bob Goudzwaard in zijn meest recente boek Wegen van hoop in tijden van crisis.

Dit is de geschiedenis van de Bovenbazen, ook wel de bovenste tien genoemd. Om sterker te staan tegenover de hebzuchtige wereld wonen ze in groepsverband in de Gouden Bergen, omringd door voetangels, klemmen en schrikdraad. Daar leiden ze een grauw en vreugdeloos leven, dat ze spannend proberen te maken door hun bezittingen steeds opnieuw onder elkander te ruilen…

Walden and Other Writings – Henry David Thoreau

In de film Into the Wild leest Chris McCandles uit Walden van Henry David Thoreau. Ik ben altijd gefascineerd door boeken die in films voorkomen dus moest ik ook eens Walden lezen. Thoreau schreef zijn boek in 1854 naar aanleiding van een twee-jarig verblijf bij Walden Pond in de buurt van de plaats Concord in Massachusets. Het ideaal van Thoreau was om een minimalistisch leven te leiden, dicht bij de natuur en buiten de alledaagse maatschappij. Het boek dat hij schreef over zijn ervaringen was tijdens zijn leven geen succes maar het heeft later een grote impact gekregen. Thoreau schrijft prachtig en in een eigen stijl en maakt daarbij veel gebruik van metaforen en verwijzingen. De titel van het boek is natuurlijk ook een verwijzing, het is niet alleen de naam van het meertje maar verwijst ook naar het leven in het bos. Het boek beschrijft een levenshouding waaraan iedereen inspiratie kan ontlenen. Thoreau wijst de maatschappij niet af maar relativeert heel veel zaken die wij belangrijk vinden.

Moderniteit als opgave

In dit boek geeft de socioloog en filosoof Gabriel van den Brink een analyse van de moderne maatschappij. Hij doet dat aan de hand van een aantal sociologische onderzoeken die hij in de loop der jaren heeft uitgevoerd. In dit opzicht gaat het in dit boek over een samenvatting van zijn werk van de afgelopen jaren. Van den Brink komt tot de conclusie dat het wijdverbreide ongenoegen en de grote onzekerheid in onze samenleving wordt veroorzaakt doordat we bezig zijn aan een terugkeer naar een genormeerde samenleving. Na jaren van grote vrijheid ontstaat nu een beweging waarbij de lat voor wat betreft onze morele normen hoog gelegd wordt waardoor blijkt dat we die zelf gestelde norm niet makkelijk halen. Dat leidt tot onzekerheid en angst.

De Shock Doctrine

Naomi Klein is zonder twijfel één van de meest actieve anti-globalistische schrijvers. Dit boek gaat over de internationale ontwikkelingen rond de ontwikkeling van ongebreideld kapitalisme. Ze betoogt dat deze vorm van kapitalisme alleen tot stand kan worden gebracht wanneer de bestaande structuren in een land of gebied volledig worden verwoest. Op basis van de “verschroeide aarde” zal dan, zo hopen de protagonisten, een kapitalistische samenleving ontstaan waarin alléén maar het recht van de vrije markt geldt. De verwoesting kan tot stand worden gebracht door elke vorm van shock: Oorlog, natuurramp of staatsgreep. In de meeste gevallen wordt hierbij de democratie en de rechtsstaat (tijdelijk) om zeep geholpen.

De stille overname

Noreena Herz schreef De stille overname in 2000 maar het boek is nog altijd even actueel, of eigenlijk is het actueler dan toen het geschreven werd. Inmiddels is de lijn doorgetrokken naar topbestuurders die zichzelf gedragen als moderne keizers en naar Hedgefunds die handelen in bedrijven, enkel en alléén om de aandeelhouderswaarde. Noreena Herz geeft een indringende blik op de wereld waarin bedrijven het roer hebben overgenomen van de politiek. De grote vraag is: “Wat is het gevolg hiervan voor de democratie?”.

Het eeuwig tekort

Waarom hebben mensen nooit genoeg ? Altijd lijkt het alsof het geluk net om de hoek ligt als we maar meer …. Waarom hebben we te maken met een “graaicultuur” waarin mensen met een topinkomen zich te buiten gaan aan lucratieve optieregelingen ? Ondanks welvaart en overvloed lijkt de mensheid behept met een onstilbaar verlangen naar méér. Waar komt dat vandaan ? Is het altijd zo geweest ? Moeten we er iets tegen doen en wat kunnen we dan doen ? Dat zijn de vragen waarop Rutger Claassen ingaat in zijn boek “Het eeuwig tekort”.