A Serious Man

In het bijbelboek Job staat God toe dat de duivel Job treft met alle mogelijke ellende. De vraag “als God goed is, waarom overkomt mij dit dan ?” staat centraal en het boek toont aan dat er geen (gemakkelijk) antwoord is. Ook niet voor de degenen die toch God alle eer geven die hem toekomt. Onder alles wat hem overkomt weet Job nooit “waarom” dat is. Het boek “Job” vormt de basis voor deze film van Joel en Ethan Coen.

Offret – Het Offer

Films van Andrej Tarkovsky zijn spirituele ervaringen. Offret, zijn laatste film uit 1986, is gemaakt in Zweden en gaat over de vraag wat werkelijk is. Wanneer een nucleaire wereldoorlog uitbreekt bidt Aleksander voor het eerst van zijn leven. Hij vraagt God de ramp ongedaan te maken. Als dank zal hij hem alles offeren wat hij heeft. De volgende dag lijkt het alsof er niets is gebeurd en Aleksander lost zijn schuld in. De laatste film van Tarkovsky heeft vele facetten, als een diamant. Hij breekt het licht van de werkelijkheid en toont de waarheid in duizend schakeringen, in passies, dromen en angsten.

Viskningar och rop – Cries and Whispers

Rond 1972 begon Ingmar Bergman terug te keren naar zijn eerdere thema’s rond geloof en psychologie. Zelf beschouwde hij “Cries and Whispers” als een van zijn beste films. Agnes lijdt aan kanker en is stervende. Haar twee zusters Maria en Karin komen bij haar op het ouderlijk landgoed om haar te ondersteunen. Maar de onderlinge verhoudingen zijn slecht, zo slecht dat Agnes na haar dood terugkeert om te vragen om liefde en respect.

Het Zevende Zegel – Det Sjunde Inseglet

Toen het lam het zevende zegel verbrak, viel er een stilte in de hemel, gedurende ongeveer een half uur. Ik zag de zeven engelen die voor Gods troon staan. Deze tekst uit het laatste bijbelboek inspireerde Ingmar Bergman tot een zwarte, indringende film vol vragen over leven en dood, over goed en kwaad en over het kennen van God. Een film ook boordevol bijbelse verwijzingen. Wanneer ridder Antonius Block (Max von Sydow) in de veertiende eeuw van een kruistocht terugkeert naar Zweden vindt hij een land dat ten onder gaat aan de pest. Op het strand ontmoet hij de Dood en daagt hem uit tot een potje schaak. Antonius probeert tijd te winnen om in zijn leven nog één goede daad te verrichten.

Fanny en Alexander

Fanny en Alexander is de laatste bioscoopfilm van Ingmar Bergman en mag wel zijn Magnum Opus worden genoemd. De film vertelt het verhaal van de 10 jarige Alexander en zijn zusje Fanny. De kinderen groeien rond 1907 op in Uppsala, in het warme grote huis van grootmoeder Helena, samen met hun ouders, ooms, tantes, neefjes, nichtjes en talloze lieve bedienden. Moeder Emilie hertrouwt na de plotselinge dood van haar man met bisschop Edvard Vergerus, een fantasieloze, kille man. Ze verhuizen naar het bisschoppelijk paleis en leven van Fanny en Alexander verandert in een nachtmerrie. In essentie draait het om de zoektocht naar God, maar welke God? Dionysos of de Gekruisigde ?

Herschepping – Oepke Noordmans

Het Nederlands Dagblad geeft in haar serie Klassiek Licht oude boeken uit in de overtuiging dat ze voor moderne christenen relevant zijn. Als niet-theoloog las ik “Herschepping” van Oepke Noordmans. Het boekje is met enige inspanning goed te lezen en ik heb het ervaren als een soort “Dogmatiek voor Dummy’s”. Tussen alle feel-good boeken die je op dit moment in een christelijke boekhandel tegenkomt valt het nogal uit de toon. Noordmans probeert het taalgebruik van een theologische faculteit te vermijden, zijn doelgroep zijn de leiders van christelijke studentenverenigingen. Op hoofdlijnen volgt hij in zijn betoog de inhoud van de apostolische geloofsbelijdenis .

Donnie Darko

Donnie Darko is een hoogbegaafde tiener met psychische problemen. Hij slikt medicijnen (hij zou dat moeten doen) en leidt verder een vrij normaal leven. Daar komt verandering in wanneer hij hallucinaties krijgt waarbij hij wordt aangesproken door een konijn dat de ondergang van de wereld voorspelt binnen 29 dagen. De komende tijd volgt dan een bizarre reeks gebeurtenissen waarbij zo ongeveer alle grote levensthema’s aan de orde komen: Wat is waarheid ? Bestaat God ? Heeft de mens een vrije wil ? Hoe moet je handelen om een goed leven te leiden ? enz. In 2001 was de film in de bioscoop geen succes maar in de loop der tijd heeft hij een cult-status gekregen: je houdt van de film of je vindt er niet veel aan. Schrijver en regisseur Richard Kelly gaf in eerste instantie aan dat hij ook niet goed wist waarover de film ging maar later heeft hij een uitleg geschreven over het concept van tijdreizen.

De Idioot

Dostojewski schreef 5 grote romans, De Idioot is daarvan de tweede en komt na Misdaad en Straf. De 26 jarige prins Mysjkin leidt aan epilepsie en heeft een aantal jaren in Zwitserland gewoond. Wanneer hij terugkomt in Rusland valt de maatschappij hem tegen. Dostojewski schetst hem als een ideaalbeeld van de zuivere man: eerlijk, gedreven, moreel goed en begaan met het lot van mensen. De mensen in zijn omgeving vormen een groot contrast – een stel dronken smeerlappen die liegen, bedriegen en zozeer met zichzelf begaan zijn dat ze iedereen gebruiken voor eigen voordeeltjes. De arme prins heeft geen leven. Het wordt voor hem nog moeilijker wanneer hij verliefd wordt op de mooie Aglaja Jepantsjin maar uit medelijden een soort verhouding begint met Natasja Filippowna.