The Serpent’s Egg

The Serpent's Egg

Het is Berlijn 1923 en de Duitse economie is op sterven na dood. Een pakje sigaretten kost 4 miljard mark en het zal niet lang meer duren of de waarde van het Duitse geld wordt alleen nog maar gemeten in grammen papier. De Joodse artiest Abel Rosenberg (David Carradine) is aan lager wal geraakt, hij heeft zijn baan verloren in het circus. Hij kan er niet meer werken omdat hij verlamd is door angst. Hij voorvoelt het geweld dat tegen joden zal losbarsten. Ingmar Bergman maakte de “Serpent’s Egg” in 1978.

Skammen

Ingmar Bergman maakte met Skammen (Schaamte, 1969) één van de interessantste oorlogsfilms, beter gezegd anti-oorlogsfilms. Hij weet als geen ander aan te geven wat oorlog met mensen doet. Hoe angst en fysieke ontberingen moraal kapotmaken en mensen onherkenbaar veranderen. Ik zag Skammen op dezelfde dag als The Hurt Locker. Ook dát is een film over de psychologische effecten van een oorlog maar wát een verschil !

The Passion of Anna

The Passion of Anna

The “Passion of Anna” is een échte Bergman. Kort samengevat: Het is onmogelijk om menselijke relaties duurzaam in stand te houden. Iedereen zit opgesloten in zijn eigen problemen. Tegelijk ook een mooie film vol symboliek. Bergman slaagt er alweer in je een kijkje te geven in de menselijke psyche, maar ook bij deze film vraag je je af “wat heb ik nou eigenlijk geleerd wat ik nog niet wist”. The Passion of Anna is daarmee één van de meest thematische films uit het oeuvre van Ingmar Bergman maar brengt niet veel nieuws.

Offret – Het Offer

Films van Andrej Tarkovsky zijn spirituele ervaringen. Offret, zijn laatste film uit 1986, is gemaakt in Zweden en gaat over de vraag wat werkelijk is. Wanneer een nucleaire wereldoorlog uitbreekt bidt Aleksander voor het eerst van zijn leven. Hij vraagt God de ramp ongedaan te maken. Als dank zal hij hem alles offeren wat hij heeft. De volgende dag lijkt het alsof er niets is gebeurd en Aleksander lost zijn schuld in. De laatste film van Tarkovsky heeft vele facetten, als een diamant. Hij breekt het licht van de werkelijkheid en toont de waarheid in duizend schakeringen, in passies, dromen en angsten.

Viskningar och rop – Cries and Whispers

Rond 1972 begon Ingmar Bergman terug te keren naar zijn eerdere thema’s rond geloof en psychologie. Zelf beschouwde hij “Cries and Whispers” als een van zijn beste films. Agnes lijdt aan kanker en is stervende. Haar twee zusters Maria en Karin komen bij haar op het ouderlijk landgoed om haar te ondersteunen. Maar de onderlinge verhoudingen zijn slecht, zo slecht dat Agnes na haar dood terugkeert om te vragen om liefde en respect.

DeUsynlige – Troubled Water

“When darkness comes, and pain is all around…”. Water speelt een grote rol in Troubled Water van de Noorse regisseur Erik Poppe. Water als bron van dood en leven, smerig en schoon water, doop en tranen. Met grote levensvragen als hoofdthema: Bestaat God, Waar komt het kwaad vandaan ? Is vergeving en verzoening mogelijk ? Alles omlijst met schitterend orgelspel van componist Iver Kleive en een indrukwekkende orgelversie van “Bridge over Troubled Water”.

Het Ritueel

Een rechter krijgt een zaak onder ogen waarin een drietal acteurs wordt beschuldigd van het opvoeren van een obsceen toneelstuk.

Tystnaden – De Grote Stilte

Tystnaden is het laatste deel uit de trilogie “God’s Zwijgen” van Ingmar Bergman. Zelf heeft hij in meerdere interviews benadrukt dat hij met deze film uit 1963 een einde wil maken aan de zoektocht naar God, een thema dat domineert in zijn films sinds Het Zevende Zegel. Als thema komt God dan ook niet meer voor, maar ook alle intermenselijke relaties ontbreken in deze film. Het verhaal speelt zich af in een stad waarin men een onbekende taal spreekt. In de schaarse dialogen wordt weinig gezegd. Tel daarbij op dat de film nogal omstreden is om zijn openlijke seksualiteit en bijna pornografische beelden en je begrijpt dat het om een confronterende film gaat. Toch vormt de film een essentiële laatste schakel in het proces dat “Godsverduistering” heet en daarmee is hij illustratief voor een mensvisie die heeft bijgedragen aan de vervreemding van het “zelf” in later dagen.

Nattvardgästerna – Avondmaalsgasten

Wanneer dominee Tomas Ericsson (Gunnar Björnstrand) het avondmaal bedient bevindt zich onder de gelovigen de visser Jonas Persson (Max von Sydow). Jonas is depressief en wil zelfmoord plegen omdat hij gelooft dat de wereld ten onder zal gaan. Zijn vrouw smeekt Tomas met hem te praten. Na de dienst komt het tot een gesprek maar Tomas moet bekennen dat hij geen troost kan bieden, hij gelooft niet meer in het bestaan van God. Op de terugweg naar huis schiet Jonas zich een kogel door het hoofd. Tomas moet het gaan vertellen aan zijn vrouw. De film bevat indringende dialogen tussen Tomas en zijn minnares Märta Lundberg, de dorpsonderwijzeres. Ook zij gelooft niet in God maar in tegenstelling tot Tomas ziet zij overal sporen van zijn bestaan. Zij zoekt antwoorden maar Tomas kan haar die niet geven. Avondmaalsgasten uit 1963 is de tweede film uit de trilogie van Ingmar Bergman over het thema “God’s Zwijgen”.

Såsom i en Spegel – Als in een donkere spiegel

‘Nu kijken we nog in een wazige spiegel, maar straks staan we oog in oog. Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen, zoals ik zelf gekend ben’. Ingmar Bergman maakte deze bijbeltekst uit 1 Korintiërs 13 tot het motief van een sterke psychologische film over een existentiële zoektocht naar God, liefde en de mens. Karin brengt samen met haar man, haar vader en jongere broer een vakantie door op een verlaten eiland voor de Zweedse kust. Wanneer zij in het dagboek van haar vader leest dat haar schizofrenie ongeneeslijk is zakt zij langzaam weg in de waanzin en raakt alle contact met de realiteit kwijt. Såsom i en Spegel is de eerste film van Ingmar Bergman uit de trilogie “God’s Zwijgen”. De film uit 1961 kreeg een jaar later een Oscar voor de beste buitenlandse film.