The Serpent’s Egg

The Serpent's Egg

Het is Berlijn 1923 en de Duitse economie is op sterven na dood. Een pakje sigaretten kost 4 miljard mark en het zal niet lang meer duren of de waarde van het Duitse geld wordt alleen nog maar gemeten in grammen papier. De Joodse artiest Abel Rosenberg (David Carradine) is aan lager wal geraakt, hij heeft zijn baan verloren in het circus. Hij kan er niet meer werken omdat hij verlamd is door angst. Hij voorvoelt het geweld dat tegen joden zal losbarsten. Ingmar Bergman maakte de “Serpent’s Egg” in 1978.

Fish Tank

Fishtank zou je kunnen beschouwen als de verfilming van het boek Beschaving of wat er van over is van Theodore Dalrymple. Volgens de Engelse gevangenis-psychiater is het thema bijna normaal geworden aan de onderkant van de Engelse samenleving: Alleenstaande moeder heeft de ene vriend na de andere, en die vriendjes zijn ook wel geïnteresseerd in haar tiener-dochters. Hoop en wanhoop wisselen elkaar af bij het kijken naar deze film van regisseur Andrea Arnold (2009)

La Graine et le Mulet

In de categorie “eetfilms” (Babette’s feast, Big Night) neemt La graine et le mulet (couscous met vis) een bijzondere plaats in. Weliswaar gaat het in deze film óók over een grote maaltijd die verzoening moet brengen en relaties zal herstellen, maar regisseur Abdellatif Kechiche belicht meer sociale aspecten van een immigrantengezin in het Zuid-Franse Sète. Een prachtige film waarin vooral de verschillende karakters goed tot uitdrukking komen.

L’albero degli zoccoli – De Klompenboom

Aan het begin van de twintigste eeuw betekent het leven op een boerderij in Lambardije diepe armoede en totale afhankelijkheid. Minec, het zoontje van vader en moeder Batisti is intelligent en de pastoor raadt hen daarom aan de jongen naar school te sturen. Maar dat betekent een enorme opgave: Er is geen geld voor kleren en materialen en nog erger, het betekent een paar handen minder op de boerderij. Toch besluiten ze hem te laten gaan. Zomer en winter loopt het ventje de twee keer zes kilometer. ‘De Klompenboom’ (1978) van Hermanno Olmi is wellicht de meest menselijke film ooit gemaakt.

Ladri di biciclette – Fietsendieven

Een eenvoudig verhaal levert soms zomaar een geweldige film op. Een werkloze man kan een baantje krijgen onder voorwaarde dat hij over een fiets beschikt. Hij verpandt alles wat hij heeft om de fiets te bemachtigen en wanneer een dief er met de fiets vandoor gaat zit hij dan ook letterlijk aan de grond. Regisseur Vittorio De Sica slaagt er in 1948 in het oorspronkelijke boek van Luigi Bartolini om te werken tot een indrukwekkende film. De film wordt wel gezien als het hoogtepunt van het Italiaanse neo-realisme.

Het Rijk van de Schaarste

Hans Achterhuis schreef ‘Het rijk van de schaarste” in 1988 maar het boek heeft nog niets aan actualiteit ingeboet. Integendeel. Honger in de wereld, problemen in de gezondheidszorg, armoede en overbelasting van het milieu, het is allemaal erger geworden en niet minder. Achterhuis beschrijft de theorie van de “schaarste” voornamelijk vanuit de optiek van René Girard, die met zijn ‘Mimetische begeerte” een basis legt voor het denken over schaarste.

I Vitelloni

De derde film van Federico Fellini gaat over een groepje dertigers in een provinciestadje. ‘Hangjongeren’ avant la lettre. Ze doen de hele dag niets anders dan achter de meiden aanzitten, drinken, over zee staren en feesten. Niemand lijkt de verlammende atmosfeer te kunnen doorbreken. De film uit 1953 is een symbool geworden voor het leven in een naoorlogs Italiaans provinciestadje: veel plezier en vooral veel niets-doen. I Vitelloni was de eerste film van Fellini die succesvol was en waarmee hij bekend werd buiten Italië.

IJzeren tijd

Elisabeth Curren lijdt aan een terminale vorm van kanker. Ze weigert verdere behandeling. Wanneer een zwerver een slaapplaats zoekt in haar tuin neemt ze hem op in huis. Vercueil ontpopt zich meer en meer als haar doodsengel die haar begeleidt op haar laatste levensreis. Het boek is geschreven als een lange brief aan haar dochter die in Amerika woont. In IJzertijd neemt Coetzee ondubbelzinnig afstand van de apartheid in Zuid Afrika. Hij schildert de verschrikkingen en de morele leegte in de dingen die Elizabeth meemaakt in haar laatste levensdagen. Ze kan het proces niet tegenhouden, ze heeft geen antwoorden, maar ze participeert in het stervensproces. Een geweldig mooi boek van Coetzee dat doet denken aan “Disgrace”, maar milder van toon. (J.M. Coetzee, 1970)

On the Waterfront

Het credo van de georganiseerde misdaad luidt: “Do it to him before he does it to you”, sommigen noemen dit ook wel de doctrine van de “pre-emptive strike”. Het is ook de manier waarop maffia-vakbondsman Johnny Friendly (Lee J. Cobb) de wind er onder houdt bij de arbeiders in de haven van New York. Tegen vergoeding van een paar dollar per dag garandeert hij werk en veiligheid. Geen geld, geen werk. En over “strike” gesproken, Johnny is er ook niet vies van om het lossen van een schip een paar dagen uit te stellen wanneer de reder onvoldoende dokt. Wanneer de jonge Terry Malloy (Marlon Brando) gedwongen wordt mee te werken aan de liquidatie van een vriend die “wil praten” begint zijn geweten te knagen.

Cidade de Deus – Stad van God

De kip kijkt nerveus in het rond. Om haar heen ziet zij hoe andere kippen worden onthoofd, geplukt, schoongemaakt en in de pan verdwijnen. Dan rukt zij zich los en gaat er van door, achtervolgd door een joelende groep jongetjes met pistolen en geweren. De openingsbeelden van Cidade de Deus (Stad van God) geven treffend weer waar het om gaat: ontsnappen is vrijwel onmogelijk wanneer je woont in de beruchte buitenwijken van Rio de Janeiro. In de 70-er jaren maakten gewapende bendes van kinderen en tieners er de dienst uit. Buscapé (Raket) wil graag fotograaf worden, maar de wereld om hem heen trekt aan hem. Regisseur Fernando Meirelles (Constant Gardener, Blindness) creëerde een indringend portret van de jeugdbendes in de “Stad van God”.