Miller’s Crossing

Tijdens de “drooglegging” regeert de Ierse maffiabaas Leo O’Brannon (Albert Finney) een niet nader beschreven stadje in de VS. Zijn macht wordt uitgetest door de opkomende Italiaanse maffia onder leiding van Johnny Caspar (Jon Polito). Een gangsteroorlog ontbrandt waarbij de tweede man van Leo, zijn vertrouweling Tom Reagan (Gabriel Byrne), een dubieuze rol speelt.

Skammen

Ingmar Bergman maakte met Skammen (Schaamte, 1969) één van de interessantste oorlogsfilms, beter gezegd anti-oorlogsfilms. Hij weet als geen ander aan te geven wat oorlog met mensen doet. Hoe angst en fysieke ontberingen moraal kapotmaken en mensen onherkenbaar veranderen. Ik zag Skammen op dezelfde dag als The Hurt Locker. Ook dát is een film over de psychologische effecten van een oorlog maar wát een verschil !

Le Petit Soldat

Het is 1958. Al vier jaar vechten Frankrijk en Algerije in de Algerijnse Oorlog. Bruno Forestier (Michel Subor) wil niet meedoen in de oorlog en is gedeserteerd uit het Franse leger, hij woont in Zwitserland. Daar wordt hij gedwongen door de Franse geheime dienst om een sympathisant van de FLN, de Algerijnse bevrijdingsbeweging, te vermoorden. Maar Bruno voelt er niets voor. Wanneer hij verliefd wordt op Veronica Dreyer, een linkse activiste, verdenkt men hem ervan een dubbelagent te zijn. Le Petit Soldat is één van de minder bekende politiek geëngageerde films van Jean-Luc Godard.

Wegen van Hoop in Tijden van Crisis

Het woord einde komt voor in veel eigentijdse uitdrukkingen. We hebben het over het “einde van de geschiedenis” en over het “einde van de beschaving” het “einde van de wetenschap” en het “einde van de natuur” en zo kun je nog wel even doorgaan. De econoom Bob Goudzwaard schreef met enkele anderen een boek over de crisissfeer waarin wij leven. Hij zoomt in het bijzonder in op de problemen rond de financiële crisis, de milieu crisis, de bedreigde veiligheid en de identiteitscrisis. Het boek is opgehangen aan de gedachte dat aan al deze crises een “ideologie” ten grondslag ligt. Met ideologie wordt dan bedoeld een soort godsdienstige verering van heilige doelen. Een oplossing voor onze problemen ligt nog niet zomaar voor de hand. Er is zelfs sprake van een oplossingsparadox. Het lijkt alsof elke maatregel die men neemt om problemen te lijf te gaan in feite de situatie alleen maar verergert.

The Syrian Bride

Je trouwdag is voor iedereen een bijzondere dag, maar voor de Druzische Mona is het een wereldschokkende gebeurtenis: Zodra ze in het huwelijk zal treden met haar Talal, en de grens tussen Israël en Syrië oversteekt, zal ze haar familie nooit meer zien. Mona woont namelijk in het dorpje Majdal op de hoogvlakte van Golan, in bezet gebied. De film speelt zich af op de dag van de bruiloft. Mona en haar familie zijn natuurlijk uiterst gespannen en emotioneel, maar de spanning loopt op tot ondraaglijke hoogte wanneer blijkt dat het nogal wat voeten in de aarde heeft om de grens over te komen.

Full Metal Jacket

Full Metal Jacket van Stanley Kubrick is één van de klassiekers onder de Vietnam-films. Het verhaal uit 1987 gaat over een lichting jonge mariniers die eerst van hun persoonlijkheid worden ontdaan voordat ze „Born to Kill” worden losgelaten in de hel van Vietnam. Ze vechten niet voor vrijheid, niet voor democratie, niet voor opbouwwerk maar voor „The Corps”. Doorlopend wordt ze ingepeperd dat hun leven een „consumable” is. Zij zullen sterven maar „The Corps” blijft altijd bestaan. Natuurlijk geeft Stanley Kubrick weer op geheel eigen wijze een beeld van de werkelijkheid. De vraag blijft achter of dit beeld ook maar iets te maken heeft het verhaal over „Rechtvaardige of onrechtvaardige oorlogen” van Michael Waltzer. De film lijkt vooral een toonbeeld van bijtend cynisme.

Platoon

Platoon van Oliver Stone is één van de meer realistische van de bekende Vietnamfilms. Sommigen zullen het wellicht de beste uit het genre vinden. De film uit 1986 is op hoofdlijnen gebaseerd op de Vietnam-ervaringen van Stone zelf. De jonge student Chris Taylor (Charlie Sheen) neemt dienst in het leger. Zijn grootvader heeft gevochten in de eerste wereldoorlog, zijn vader heeft gevochten in de tweede wereldoorlog en nu neemt hij dienst om zijn plicht tegenover het vaderland te vervullen. Maar als hij aankomt in Vietnam blijkt de werkelijkheid er totaal anders uit te zien. Al op het vliegveld wordt hij geconfronteerd met de nonchalante manier waarop een stapel „body bags” als koffers wordt ingeladen. En dat blijkt nog maar het begin van de nachtmerrie.

Met alle geweld

Wie schrijft over geweld, schrijve persoonlijk, of schrijve niet. Hans Achterhuis gebruikt deze dichtregel van Marsman om na te denken over zijn boek en over zijn verleden. Het is deze unieke combinatie van filosofisch inzicht en persoonlijke betrokkenheid bij de maatschappij die het lezen van dit boek tot een unieke ervaring maakt. Het wordt terecht een Magnum Opus genoemd. Achterhuis haalt alles uit de kast om aan te tonen dat geweld altijd deel uitgemaakt heeft van de condition humaine en dat het dat ook altijd zal blijven doen. Uit zijn eerdere boeken blijkt al dat hij niet veel op heeft met utopische visies en in dit boek werkt hij dat nog fundamenteler uit. Er zijn boeken waarvan het lezen je een dieper inzicht geeft in het menselijk bestaan, en dit is er één van.

Oorlog en Vrede

Bij het opruimen van onze DVD-kast kwam ik een box tegen van 7 oude films met Audrey Hepburn. Tot mijn verbazing vond ik daarin ook de film Oorlog en Vrede naar het gelijknamige boek van Leo Tolstoj. Omdat ik onlangs het boek weer eens las leek het me goed om ook de film te bekijken. De DVD bevat de originele “Technicolor” film uit 1956 met een jonge Audrey Hepburn als Natasha (ze was toen 28, al lijkt ze jonger) en Henry Fonda (toen 51) als Pierre Bezuchov. Ik ben altijd benieuwd naar wat een filmregisseur gemaakt heeft van een boek. Dat geldt natuurlijk des te meer wanneer het gaat om één van de grootste werken uit de wereldliteratuur.

La vita è bella

Rolling On The Floor Laughing – Het is onvoorstelbaar maar deze dolkomische film gaat over de holocaust. Achteraf vraag je je misschien wel af of een dergelijk thema niet met meer afstand en terughoudendheid gebracht moet worden. Maar regisseur én hoofdrolspeler Roberto Benigni is er wat mij betreft volledig in geslaagd het idee tot een respectvol schouwspel te maken.

La vita è bella gaat over een gezinnetje waarvan de Joodse vader wordt geïnterneerd in een concentratiekamp. Hij neemt zijn zoontje mee. Om te voorkomen dat het ventje zich veel zorgen maakt doet hij alsof het gaat om een spelletje. Alles wat ze meemaken legt hij uit als een onderdeel van het spel. De hoofdprijs is een tank, die zullen ze winnen wanneer ze 1000 punten gehaald hebben. Het spel bestaat uit verstoppen, rennen en vooral je zo gedragen dat de spelleiders in uniform niet doorhebben wat je van plan bent.