The Passion of Anna

The Passion of Anna

The “Passion of Anna” is een échte Bergman. Kort samengevat: Het is onmogelijk om menselijke relaties duurzaam in stand te houden. Iedereen zit opgesloten in zijn eigen problemen. Tegelijk ook een mooie film vol symboliek. Bergman slaagt er alweer in je een kijkje te geven in de menselijke psyche, maar ook bij deze film vraag je je af “wat heb ik nou eigenlijk geleerd wat ik nog niet wist”. The Passion of Anna is daarmee één van de meest thematische films uit het oeuvre van Ingmar Bergman maar brengt niet veel nieuws.

Looking for Eric

Wat moet een christen met een film waarin een busvol supporters van Manchester United luidkeels zingt “What a friend we have in Jezus … and his name is Cantona” ? Toch geeft het lied blijk van enig theologisch inzicht. Het is fijn om goede vrienden te hebben, maar het is nog beter om iemand te hebben die je door en door kent, en die – als het er op aankomt – een voorbeeld is voor ethisch gedrag. Het leven van postbode Eric is een puinhoop maar met hulp van zijn vrienden en de wonderbaarlijke verschijning van zijn grote idool Eric Cantona slaagt hij er in het op orde te krijgen.

Spinner of Dreams – over de film Inception

De mythische Ariadne – Spinner of Dreams – creëert een labyrint van dromen waarin je onherroepelijk verdwaalt, zoveel opties, zoveel richtingen. Maar wat gebeurt er daarná met je ? De nieuwste film van Christopher Nolan is al direct na het uitkomen een enorm succes. De film is razend origineel en hij is spectaculair om te zien, ik zal daar verder dus niet nóg eens over schrijven. Dit is een film die móet je bekijken, meerdere keren als het je lukt. Het is ook een film waarover je achteraf heerlijk kunt nadenken zodra je het labyrint weer achter je gelaten hebt. Ik noem hier tien onderwerpen die mij onmiddellijk opvielen bij het kijken.

LEES NIET VERDER. Dit artikel bevat veel spoilers en is alleen interessant wanneer je achteraf wilt nadenken over wat je nu eigenlijk gezien hebt.

The Number 23

Walter Sparrow (Jim Carrey) krijgt van zijn vrouw (Verginia Madsen) voor zijn verjaardag een boek. Ze heeft het gevonden in een tweedehands boekwinkel maar het is een nogal vreemd boek. Wanneer Walter begint te lezen kan hij niet meer stoppen. Hij heeft een gewaarwording alsof het boek specifiek voor hem geschreven is, alsof het zíjn leven beschrijft. Het meest vreemde is dat de schrijver een enorme waarde toekent aan het getal 23. En Walter begint elke dag méér in te zien dat het getal ook zíjn leven bepaalt. Zijn vrouw wordt ongerust wanneer zijn obsessie een ongezonde vorm aanneemt. Net als de film Stranger than fiction gaat ook deze film over determinisme en het noodlot: ligt je levensverhaal vast in een boek ? En hoeveel invloed heb je zelf ?

Brendan and the Secret of Kells

Wat beweegt je ? Angst voor wat er allemaal mis kan gaan of het verlangen naar schoonheid en perfectie ? Brendan and the Secret of Kells brengt in een prachtig gestileerde vorm deze overweging tot leven. De jonge monnik Brendan is een begaafd illustrator en lijkt als enige in staat het “Boek van Iona” te voltooien. Maar de Vikingen staan voor de poort. Een Ierse tekenfilm met thematiek à la J.R.R.Tolkien en C.S.Lewis. “Brendan” is genomineerd voor een Oscar in de categorie Animatiefilm.

DeUsynlige – Troubled Water

“When darkness comes, and pain is all around…”. Water speelt een grote rol in Troubled Water van de Noorse regisseur Erik Poppe. Water als bron van dood en leven, smerig en schoon water, doop en tranen. Met grote levensvragen als hoofdthema: Bestaat God, Waar komt het kwaad vandaan ? Is vergeving en verzoening mogelijk ? Alles omlijst met schitterend orgelspel van componist Iver Kleive en een indrukwekkende orgelversie van “Bridge over Troubled Water”.

Nattvardgästerna – Avondmaalsgasten

Wanneer dominee Tomas Ericsson (Gunnar Björnstrand) het avondmaal bedient bevindt zich onder de gelovigen de visser Jonas Persson (Max von Sydow). Jonas is depressief en wil zelfmoord plegen omdat hij gelooft dat de wereld ten onder zal gaan. Zijn vrouw smeekt Tomas met hem te praten. Na de dienst komt het tot een gesprek maar Tomas moet bekennen dat hij geen troost kan bieden, hij gelooft niet meer in het bestaan van God. Op de terugweg naar huis schiet Jonas zich een kogel door het hoofd. Tomas moet het gaan vertellen aan zijn vrouw. De film bevat indringende dialogen tussen Tomas en zijn minnares Märta Lundberg, de dorpsonderwijzeres. Ook zij gelooft niet in God maar in tegenstelling tot Tomas ziet zij overal sporen van zijn bestaan. Zij zoekt antwoorden maar Tomas kan haar die niet geven. Avondmaalsgasten uit 1963 is de tweede film uit de trilogie van Ingmar Bergman over het thema “God’s Zwijgen”.

Såsom i en Spegel – Als in een donkere spiegel

‘Nu kijken we nog in een wazige spiegel, maar straks staan we oog in oog. Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen, zoals ik zelf gekend ben’. Ingmar Bergman maakte deze bijbeltekst uit 1 Korintiërs 13 tot het motief van een sterke psychologische film over een existentiële zoektocht naar God, liefde en de mens. Karin brengt samen met haar man, haar vader en jongere broer een vakantie door op een verlaten eiland voor de Zweedse kust. Wanneer zij in het dagboek van haar vader leest dat haar schizofrenie ongeneeslijk is zakt zij langzaam weg in de waanzin en raakt alle contact met de realiteit kwijt. Såsom i en Spegel is de eerste film van Ingmar Bergman uit de trilogie “God’s Zwijgen”. De film uit 1961 kreeg een jaar later een Oscar voor de beste buitenlandse film.

Het Zevende Zegel – Det Sjunde Inseglet

Toen het lam het zevende zegel verbrak, viel er een stilte in de hemel, gedurende ongeveer een half uur. Ik zag de zeven engelen die voor Gods troon staan. Deze tekst uit het laatste bijbelboek inspireerde Ingmar Bergman tot een zwarte, indringende film vol vragen over leven en dood, over goed en kwaad en over het kennen van God. Een film ook boordevol bijbelse verwijzingen. Wanneer ridder Antonius Block (Max von Sydow) in de veertiende eeuw van een kruistocht terugkeert naar Zweden vindt hij een land dat ten onder gaat aan de pest. Op het strand ontmoet hij de Dood en daagt hem uit tot een potje schaak. Antonius probeert tijd te winnen om in zijn leven nog één goede daad te verrichten.

De Bijbel cultureel

Voor iedereen die het boek nog niet heeft: het is werkelijk geweldig en je moet het zeker kopen, al is het wat aan de prijzige kant. Het boek geeft een overzicht van wat de kunst na 1900 met de Bijbel heeft gedaan. Het bevat 67 hoofdstukken waarbij ieder een trefwoord behandelt (Eva, Het beloofde land, Verzoeking, Laatste Avondmaal enz.). Elk hoofdstuk wordt belicht vanuit de volgende genres: Beeldende kunst (Wouter Prins), Film (Sylvain De Bleeckere), Theater (Max Smith), Klassieke muziek (Johan Snel), Popmuziek (Peter Sierksma) en Literatuur (Jaap Goedegebuure). Je kunt het boek dus prima thematisch lezen, bijvoorbeeld alles over film. De eindredactie was in handen van Marcel Barnard en Gerda van de Haar