The Serpent’s Egg

The Serpent's Egg

Het is Berlijn 1923 en de Duitse economie is op sterven na dood. Een pakje sigaretten kost 4 miljard mark en het zal niet lang meer duren of de waarde van het Duitse geld wordt alleen nog maar gemeten in grammen papier. De Joodse artiest Abel Rosenberg (David Carradine) is aan lager wal geraakt, hij heeft zijn baan verloren in het circus. Hij kan er niet meer werken omdat hij verlamd is door angst. Hij voorvoelt het geweld dat tegen joden zal losbarsten. Ingmar Bergman maakte de “Serpent’s Egg” in 1978.

Creation

2009 is het jaar van Calvijn en Darwin. Het kon dan ook niet uitblijven dat dit jaar een film uit zou komen over het leven van Charles Darwin. Regisseur Jon Amiel heeft de film gemaakt naar aanleiding van de biografie van Randal Keynes. Je ziet een man in grote tweestrijd. Moet hij het geloof van zijn jeugd vaarwelzeggen? Moet hij zijn theorie van evolutionaire ontwikkeling via natuurlijke selectie verder ontwikkelen en daarover publiceren? Zijn chronische maagkwaal lijkt een symptoom van de innerlijke strijd die hij voert. Achter deze vraag ligt echter een nog dieper probleem: Heeft het leven werkelijk zin of is alles zinloos, blind en doelloos ? De dood van zijn oudste dochter Annie brengt hem in een crisis en hij moet keuzes maken.

Het Lam

Ik had het boek al een tijdje liggen maar toen ik erin begon kon ik niet meer stoppen, ik heb het in één adem uitgelezen. Wat een ongelooflijk mooi boek is dit. Hoewel het boek al meer dan 40 jaar geleden werd geschreven is het nog bijzonder actueel. Het gaat over de zoektocht van Don Wanderhope naar de zin van zijn leven. Ondanks zijn calvinistische opvoeding raakt Don bij het ouder worden zijn geloof kwijt. Maar hij raakt niet van God los. “Hij kon het God maar niet vergeven dat hij niet bestond” zegt hij over zijn vriend Stein. “Twijfel” is vaak zo goedkoop, zo pathetisch. Maar Peter de Vries slaagt er in een geloofwaardig verhaal te schrijven over een existentiële crisis die een leven lang duurt. Een leven dat wordt getekend door herhaalde teleurstellingen en intens verdriet. Je zou kunnen zeggen dat God zijn uiterste best doet om Don van hem te vervreemden: zijn broer sterft, hij krijgt tbc, zijn vriendin sterft, zijn vrouw raakt aan de drank en pleegt zelfmoord, zijn vader wordt krankzinnig en zijn dochtertje sterft aan leukemie. Het is alsof je het bijbelboek “Job” leest.

Denken, Onwerpen, Maken

Denken Ontwerpen Maken biedt een overzicht van de Techniekfilosofie. Het boek is geschreven door vier auteurs die sterk betrokken zijn op de Reformatorische Wijsbegeerte. Deze stroming, afkomstig van Dooyeweerd en Vollenhove beschrijft de werkelijkheid als een samenstelsel van verschillende aspecten die niet tot elkaar te herleiden zijn. Deze insteek levert interessante en verrassende analyses op. Het boek geeft heel veel achtergrondinformatie en biedt daarmee een prachtig overzicht van filosofen en filosofische literatuur op dit gebied.

Omhoog kijken in plat land

Voor veel mensen zijn geloof en wetenschap gescheiden werelden. In het slechtste geval gaat men er van uit dat je niet in beide werelden kunt leven en dat een wetenschapper dus geen gelovige kan zijn. Maar er zijn ook veel christenen die de beide domeinen als volkomen gescheiden beschouwen, al hebben ze er misschien weinig moeite mee om in beide werelden te verkeren. Zoiets als een scheiding tussen de zondag en de week, of de scheiding tussen kerk en werk. Het leuke van dit boek is dat de auteurs een poging doen om het grensvlak tussen beide werelden in kaart te brengen. Al blijkt dat over dit onderwerp heel verschillend gedacht wordt, toch biedt het leerzame gezichtspunten.

Bladerunner

Op 10 november 2008 schreef Cees Dekker in de bijlage Opinie en Debat van NRC Handelsblad een artikel over het gesleutel aan de mens. Een mooie gelegenheid om weer eens naar de film Blade Runner te kijken. “Blade Runner” Rick Deckard krijgt opdracht op zoek te gaan naar een aantal ontsnapte “Replicants”. Het gaat daarbij om “mensen” die zijn gebouwd op basis van “genetic engineering” technieken. De replicants zijn gebouwd om zwaar en gevaarlijk werk te doen op de buitenplaneten. In het ontwerp is geen rekening gehouden met het inbouwen van complexe emoties met de aanname dat die zich automatisch wel zullen ontwikkelen. Als veiligheidsmarge hebben de replicants een maximale levensduur van 4 jaar meegekregen.

Moderne wetenschap in de Bijbel

Het boek van Ben Hobrink staat al geruime tijd op nummer één van de Christelijke non-fiction boeken top-tien. Sinds de discussie over Intelligent Design in Nederland is opgelaaid is er een grote belangstelling ontstaan voor boeken die de verhouding tussen religie en wetenschap beschrijven. In dit boek probeert Ben Hobrink aan te tonen dat de moderne wetenschap en de bijbel volledig op één lijn zitten. Wat mij betreft slaagt hij er niet in om te overtuigen in dit opzicht.

En God beschikte een worm

In zekere zin is dit een vervolg op het boek “Schitterend ongeluk of sporen van ontwerp” van dezelfde auteurs. Toch is dit boek ruimer en algemener van opzet. Het gaat in feit meer over de verhouding tussen geloof en de moderne wetenschap. Daarom vind ik het ook interessanter. Dat neemt niet weg dat heel duidelijk wordt dat er tussen wetenschappers onderling weinig overeenstemming bestaat over het begrip “Intelligent Design”. Daar waar de één er een ronduit theologische notitie aan verbindt grijpt de ander terug op een meer seculiere levensfilosofie.

A Beautiful Mind

John Nash is een briljante maar ook nogal wereldvreemde wetenschapper. Hij studeert aan Princeton maar hij brengt zijn tijd liever door met nadenken en formules op de ramen schrijven dan dat hij de colleges volgt. Hij ontdekt een belangrijke aanvulling op de economische wetten van Adam Smith en wordt daardoor beroemd. Wanneer hij daarna een baan krijgt aangeboden bij het defensiebedrijf Wheeler wordt zijn wereld alsmaar vreemder. De film is gebaseerd op het werkelijke leven van John Nash.

Toeval of Schepping

In dit boek probeert Bram van de Beek een scheppingstheologie te op te stellen. Hij bedoelt daarmee dat hij de schepping als theologisch concept wil kunnen plaatsen binnen en naast de natuurlijke wetenschappen. Hij doet dat vooral om een theologische achtergrond te kunnen geven voor het begrip “Intelligent Design”.

Wat mij betreft is hij daar echter niet in geslaagd. Hij maakt wel veel nuttige en verrassende opmerking over de relatie tussen God en de wereld waarin wij leven werken maar in mijn optiek maakt hij, zoals ook in eerdere boeken en teksten van zijn hand, te veel onderscheid tussen een natuurkundige, geëvolueerde wereld en een geestelijke “werkelijke” wereld met een transcendente God die niet gekend maar wel ervaren kan worden.